‘Gerrit Jan Zwier, reisboekenschrijver uit Zuidhorn, kijkt niet op een reisje meer of minder. Alaska, Patagonië, Tristan da Cunha, Drenthe: hij dwaalde er rond en schreef er over. De dwaaltocht die Zwier maakte door het Nederlandse rechtssysteem, behoort tot een van de meest bizarre die hij ooit maakte. Hij schreef het op in Op zoek naar meneer Johnsson.’ - Bram Hulzebos, Dagblad van het Noorden
‘Een pageturner. Spannend en mooi opgeschreven.’ - prof. Y.B. Kuiper, Hoogleraar Godsdienstgeschiedenis en Historische Antropologie aan de Rijksuniversiteit Groningen
'De curieuze voorgeschiedenis leidde tot een langdurig juridisch steekspel dat Veldhof ruïneerde en slechts één duidelijke conclusie opleverde, namelijk dat ook rechters een grondige hekel hebben aan het maken van huiswerk. Gerrit Jan Zwier raakte bij de zaak betrokken omdat hij veel van IJsland weet en daar mogelijk een getuige kon opsporen [..] Is dit alles al bijna meer dan een fictieschrijver kan bedenken, Zwier stuitte op meer, elke fantasie tartende verwikkelingen, zorgvuldig beschreven in Op zoek naar meneer Johnsson.' - Leeuwarder Courant
'Zwier reconstrueert deze zaak met verve, laat de stuitende naïviteit van alle partijen zien. Met distantie en humor beschrijft hij de juridische haarkloverij en de zoektocht naar een mysterieuze kunsthandelaar, Johnsson. Spannend verslag van een slepende zaak zonder winnaars.' - Irene Start, Elsevier
‘Een geweldig goed geschreven boek, en ondanks de treurige afloop van het proces, heel humoristisch. Leest als een thriller, als fictie, met dit verschil dat al die vreemde en boeiende karakters echt bestaan.’ - Theodor Holman, Oba Live
Gerrit Jan Zwier was te gast op Radio 1 Instituut Idzerda. Klik hier voor de uitzending.
‘“Wie nu nog vertrouwen in de rechtspraak heeft, is naïef of zelf rechter,” zei Marc Hertogh, hoogleraar rechtssociologie onlangs op een druk bezocht forum in Groningen. Het forum boog zich over de vraag of dit vertrouwen na een reeks gerechtelijke missers was afgenomen. Het antwoord van Hertogh was een volmondig ja – het was bij het publiek gedaald tot een 6- , een ‘genadezesje’. Hertogh had het verder over een ‘institutionele crisis’ en ‘zelfgenoegzame’ rechters, die met hun achterhaalde jargon en rituelen de aansluiting met de moderne tijd hadden gemist.
Wetenschapsfilosoof Ton Derksen, die de zaak tegen Lucia de Berk in het goede spoor kreeg, viel hem bij, al leek die 6- hem nog veel te hoog. Derksen sprak de omineuze woorden: ‘Hoe meer je je in een zaak verdiept, hoe meer je het vertrouwen in de rechterlijke macht verliest.’ Wij kunnen daar sinds de zaak-Veldhof, die bijna 20 jaar heeft geduurd, over meepraten. In het nu verschenen boek Op zoek naar meneer Johnsson volgt Zwier niet alleen het proces op de voet, maar ook alle onlogische redenaties, vreemde argumentaties en slechte dossierkennis van de rechters die daarbij te pas kwamen.
In het boek wordt verslag gedaan van de langdurige procesgang en de moeizame pogingen om bewijsmateriaal te verzamelen. De lezer maakt kennis met de agressieve, haast ‘Amerikaanse’ aanpak van advocaat H. Bouma, wiens pleitstrategie meer met hetze en karaktermoord te maken had dan met bewijsvoering of waarheidsvinding. Van meet af aan schilderde hij Veldhof af als een oplichter, maar in werkelijkheid kon hij nooit iets aantonen. Want de handtekeningen waren echt, er was niet geknoeid met de akten, er was geen spoor van bewijs dat Veldhof blanco handtekeningen van Lieneke Woltjer verzamelde enzovoort. Toch ging het rechtscollege onder leiding van mevrouw J.C. Fasseur op een gegeven moment met deze visie mee. Men vond dat er een vliesdunne grens was tussen het ‘gesloten’ karakter van Veldhof en ‘stiekem gedoe’. En zo veranderde een gerespecteerd burger met een onopvallende levenswandel in de rechtszaal in een doortrapte schurk die zich van het geld en de Mondriaans van een excentrieke Haagse dame had meester gemaakt. Kafka in de polder.’ - Paul Lucardie en Gerrit Jan Zwier, Opinie en Debat – de Volkskrant
Lezersreacties:
‘Ik heb zojuist je boek uitgelezen. Man, man, wat een spannend en triest verhaal. Op pagina 200 brak mijn klomp definitief: dat je, wanneer het gaat om de vraag of de Mondriaans van Veldhof echt hebben bestaan, een punt maakt van een verschil in herinnering aan die Mondriaans! Het is hemeltergend, onbeschrijfelijk, onbegrijpelijk. [...] Wat ik echt mooi vind aan je boek is hoe je de kritische, ironiserende distantie die Zwier kenmerkt, weet te verbinden met een bijna verborgen, sluimerende passie voor de waarheid in deze zaak. Wat een mooi evenwicht.’ - F. Blaakmeer
