Van Stadhuis tot schuilkerk

Alle schilderijen gemaakt voor publieke instellingen in de hoofdstad Het was maar een korte periode dat stedelijke en religieuze instellingen in Amsterdam belangrijke opdrachten voor schilderijen gaven: van ca. 1654 tot het rampzalige jaar 1664, toen de pest hevig toesloeg. De indrukwekkende werken die toen zijn vervaardigd en die het onderwerp vormen van dit boek, bevinden zich merendeels nog op hun oorspronkelijke plaats. In het bijzonder de schilderijen voor het nieuwe stadhuis op de Dam waren van een voor Amsterdam ongekende ambitie. Dit stimuleerde ook andere instellingen om schilderingen voor de schoorsteenmantels, plafonds en wanden van hun vergaderzalen te bestellen. Naast de Antwerpse ‘outsider’ Jacques Jordaens werden daarvoor de Amsterdamse beroemdheden Rembrandt, Ferdinand Bol en Govert Flinck ingehuurd, maar ook minder bekende grootheden als Nicolaes van Helt Stockade, Cornelis Holsteyn en Jan Gerritsz van Bronckhorst. Vanaf ca. 1650 manifesteerden ook rooms-katholieke schuilkerken zich als opdrachtgevers voor altaarstukken, wat enkele katholieke schilders de kans gaf op groot formaat te schilderen.