In honderd jaar niet gezien

Door zijn innovatiekracht is China koploper in de technologie.n die de economie en de samenleving ingrijpend veranderen. De Chinese Communistische Partij (CCP) ziet dit succes als het bewijs van de superioriteit van de eenpartijstaat – een politiek systeem dat een alternatief biedt voor de ‘chaos’ van de democratische wereld en dat aan de winnende hand zou zijn. President Xi Jinping spreekt in zijn speeches regelmatig van ‘veranderingen zoals we in geen honderd jaar hebben gezien’ om de huidige verschuiving in de wereldorde te duiden.

Henk Schulte Nordholt laat echter zien dat de maatschappelijke onderbouw van China, ondanks de ongekende technologische revolutie die het land doormaakt, instabiel is. China kampt met structurele problemen, zoals een trage economische groei die door de technologiebedrijven niet kan worden opgevangen. Ook staat Schulte Nordholt stil bij de vele zuiveringen binnen de CCP, bij de monddood gemaakte intelligentsia en bij de burgerbevolking zelf, die schijnbaar gedwee en volgzaam is – maar onder de oppervlakte broeit het.

Besef van die binnenlandse instabiliteit zou het Chinabeleid van het Westen sterker moeten bepalen. Maar dat is nauwelijks het geval, constateert Schulte Nordholt: we zien China vooral als een solide natiestaat waarmee we deals kunnen sluiten, sterker nog: als een betrouwbaarder partner dan de onder Trump op drift geraakte Verenigde Staten. Nu kunnen we uiteraard niet om China heen, maar dan wel in het besef dat de CCP het Westen ziet als de grote ideologische vijand én dat de machtsbasis van het regime zwakker is dan ze lijkt.